|
Mô hình trồng thử nghiệm cây sa nhân tím của anh Trương Thanh Thọ (thôn 5, Tam Lộc) sau hơn 5 năm đầu tư, chăm sóc bước đầu đã đem lại hiệu quả.
Năm 2004, trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu khoa học trồng thử nghiệm cây sa nhân tím ở Quảng Nam, anh Thọ được Trung tâm Dược liệu Hà Nội đầu tư 1 nghìn cây sa nhân tím để trồng. Anh kể, việc trồng cây sa nhân tím đến với anh như một cơ may vì không thuộc diện được chọn ban đầu, sau cùng không ai chịu nhận nên mới đến lượt anh. “Lúc đó tôi có suy nghĩ, mình là nông dân, từ xưa đến giờ mình chỉ có biết cây sa nhân rừng, tự mọc, tự ra quả, có ai trồng đâu, bây giờ trồng cây sa nhân tím thật là một điều quá mới mẻ. Cũng may, lúc đó tôi cũng nhạy bén, chợt nghĩ lại, chắc loại cây này có ưu điểm gì đây nên họ mới đưa trồng thí điểm nên liều nhận về trồng”- Anh kể lại.
Ảnh: Anh Thọ bên rừng sa nhân của mình.
Do dự án đến với anh quá nhanh và mới mẻ nên chưa chuẩn bị kịp khâu làm đất, trong khi giống sa nhân tím lại vận chuyển từ Hà Nội vào nên số bị hư hỏng. Với khoảng hơn 500 cây giống còn lại anh đem trồng được trên diện tích khoảng hơn 5 sào. Theo anh, kỹ thuật trồng sa nhân tím cũng khá đơn giản, cây trồng vào mùa mưa (từ tháng 8-9 âm lịch trở đi); chọn đất, đào hố với khoảng cách cây cách cây và hàng cách hàng từ 70-80cm, không nhất thiết phải xới nục đất; cây được trồng dước tán lá rừng có độ che phủ; lúc trồng không cần bón phân. Sau khi cây đâm chồi (khoảng 2-3 tháng) rải phân lên trên với hàm lượng ít, lấy đất vun lên gốc; giai đoạn cây ra hoa kết trái cũng nên bón phân với hàm lượng như trên để giúp cây khỏe, cho năng suất cao. Cây sa nhân tím có đặc điểm là phát triển nhanh, khoảng 2-3 năm thì nhảy lấp kín mặt đất, lấn át tất cả các cây dại khác, nên thời gian làm cỏ cho cây cũng khá đơn giản chỉ ở vào giai đoạn đầu. Thời gian cây ra quả cũng khác với sa nhân rừng. Sa nhân rừng ra quả vào khoảng từ tháng 4-7 âm lịch, còn sa nhân tím ra quả từ tháng 8 đến tháng giêng âm lịch và ra liên tục, cứ cách 1 tuần quả chín là phải thu hoạch. Nếu chăm sóc tốt khoảng vào năm thứ hai cây bắt đầu ra quả và đến năm thứ 3 trở đi cây ra quả rộ.
Ảnh: Anh Thọ đang hướng dẫn phân biệt sự khác nhau
giữa cây sa nhân tím và cây sa nhân rừng.
Qua hơn 5 năm chăm sóc đến nay số diện tích sa nhân của anh đã nhân lên được hơn 1ha, hàng năm đều cho quả tốt và đặc biệt là điểm cung ứng cây giống cho các đối tác trong và ngoài huyện. Anh cho biết, mỗi sào sa nhân chăm sóc tốt, đến độ tuổi ra quả, mỗi năm có thể cho thu hoạch được khoảng 3 tạ quả tươi, cứ 7kg tươi phơi sẽ còn 1kg khô. Sa nhân của anh đa phần còn non, số diện tích ra quả chưa nhiều song nếu thu hết mỗi năm có thể cho vài tạ quả khô. Với mỗi kg bán ra giá dao động từ 80.000 đồng- 120.000 đồng như hiện nay, mỗi năm thu lại từ mô hình này cũng được vài chục triệu đồng.
Hiện tại mô hình của anh Thọ chưa chú trọng đến việc thu hoạch quả mà đang hướng tới việc kinh doanh cây giống. Anh cho biết: “Loại cây này rất phù hợp trồng ở các rừng phòng hộ, đặc biệt là ở các vùng miền núi của tỉnh. Cây có ưu điểm là phát triển nhanh, rễ mọc ngang và dày nên có khả năng chống sói mòn tốt, lại cho hiệu quả kinh tế cao. Nếu người mua với số lượng nhiều tôi sẽ trực tiếp tư vấn về mặt kỹ thuật trồng và chăm sóc hoặc nếu người mua ở các nơi xa tôi sẽ biên soạn thành văn bản hướng dẫn cách trồng, cách chăm sóc giúp họ...”.
Đến nay mô hình anh đã được nhiều đơn vị, cá nhân trong và ngoài huyện biết đến và đã liên hệ tham quan, đặt mua cây giống. Riêng năm 2008 anh đã xuất bán được 11.000 cây giống, với giá mỗi khoảng 2 nghìn đồng, thu trên vài chục triệu đồng; dự tính trong năm nay anh sẽ xuất bán cho các đối tác ở các tỉnh phía Nam từ 80-90 nghìn cây giống và quy mô nhân rộng diện tích lên từ 3-4 ha... Ông Nguyễn Văn Kỉnh- Trạm trưởng Trạm Khuyến nông- Khuyến lâm huyện nhận định: “Mô hình sa nhân tím của anh Trương Thanh Thọ có nhiều triển vọng và bước đầu đã cho hiệu quả kinh tế cao. Loại cây này phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng vùng đất trung du và rất dễ trồng, ít công chăm sóc. Ngoài mô hình của anh Thọ ra, hiện nay huyện đã đầu tư thêm một mô hình trồng mới ở Tam Lãnh với diện tích 0,5ha, cây đang phát triển tốt, qua 2 năm đã bắt đầu ra hoa. Song nếu huyện không có định hướng để phát triển và giữ loại cây này để trồng lâu dài tại địa phương thì nguy cơ cây sẽ “chảy” sang các địa phương khác do hiệu quả xuất bán cây con như hiện nay”.
Box: Sa nhân (Amomum sp) là vị thuốc quý, chuyên trị các bệnh đường ruột, phong tê thấp, sốt rét, kém tiêu hóa và dùng làm gia vị, hương liệu. Rất được ưa chuộng trên thị trường thế giới và trong nước. Việt
Nam
có khoảng 16 loài mang tên sa nhân. Nhân dân ta từ lâu đời chỉ khai thác sa nhân trong tự nhiên, ít năm gần đây do rừng bị thu hẹp nên nhiều địa phương đã gây trồng sa nhân dưới tán lá rừng.
Có 3 giống sa nhân cho năng suất, chất lượng cao được nhân dân ta trồng nhiều. Hình dạng bên ngoài của các loài sa nhân rất giống nhau, người ta phân biệt theo hình dạng, màu sắc của hoa, quả và hạt. Sa nhân đỏ (A.Villosum Lour.var): Hoa trắng, có hai vạch đỏ vàng; quả hình cầu, màu đỏ hoặc xanh lục; hạt có u nhỏ. Sa nhân tím (A. Longiligulare T.L.Wu): Hoa trắng, có mép vàng, vách đỏ tím; quả hình cầu, màu tím mốc; hạt có 3 cạnh tù, có gân đều. Sa nhân xanh (A. Xanthioides Wall ex Bak): Hoa trắng, đốm tím; quả hình trứng, màu xanh lục, có gai đều; hạt có u lồi.
Ngọc Lâm
Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:
|
Trung tâm bồi dưỡng chính trị
